Дэлгэрэнгүй
Татаж авах Docx
Дэлгэрэнгүй уншаарай
“Эрин зууны Хайр” нь Төгс Гэгээрсэн Их Багш Чин Хайн зохиосон яруу найргийн түүвэр бөгөөд энэ нь хүний амьдрал болон бүх энгийн даруу, эмзэг хамтран оршин суугчдын хувь тавиланг өрөвддөг сүнсний цуурай ба хайрыг илэрхийлдэг. Амьдралын энэ тодорхойгүй голд, Төгс Гэгээрсэн Багш Чин Хай хүний зовлонд гүнээ санаа зовж байдаг. Түүний яруу найраг нь бас хүн төрөлхтнийг тун удахгүй Жинхэнэ Би-дээ болон энэрэнгүй бөгөөд эрхэм амьдралын хэв маягт сэрж, ийнхүү манай гарагийг Дэлхий дээрх Диваажин болгон хувиргаж, хүмүүс болон бүх хамтран оршин суугчид амар амгалан, эв эетэй амьдраасай гэсэн чин сэтгэлийн залбирлыг багтаадаг. Өнөөдөр Төгс Гэгээрсэн Их Багш Чин Хайн (веган) “Эрин зууны хайр” номын “1-р хэсэг: Залуу нас ба төрөлх нутгаа гэсэн хайр” яруу найргийн хэсгээс толилуулж байгаадаа баяртай байна. Шүлгүүд нь байгалийн гоо үзэсгэлэн, сайн найзуудаа үнэлэх сэтгэл, мөн дайны зовлон шаналал, харгислалыг дэлгэрэнгүй өгүүлдэг. 1-р хэсэг: Залуу нас ба төрөлх нутаг гэсэн хайр Гэр минь (Нха Той) “Миний тав тухтай жижиг гэр уулын налуу энгэр дээр байрладаг Урьхан салхи ба уяхан үүлс тэнгэрийн дунд бүрхэгдсэн мэт байна Алагхан цэцэгс, ногоохон өвс агаартаа анхилнам билээ Шарсан нарсны моднууд сарны бурханлаг охидын бүжгийн аянд сэтгэл татмаар дуугарч байна Үнэр ялдам цэцэрлэгт үзэмж тансаг эрвээхэй наадна. Ягаан, шар, хүрэн, улбар, хөх, улаанаар өнгө хуарлан эрээлж, үзтэл туяхан ишнээ өнгийн цэцэгс дэлбээлнэ. Ямархан анхил үнэр Диваажин өөд хөтөлнө вэ! Уулсын ногоон оройг саран гийгүүлэн мэлтийж, Уужим саруул агаарт энхжиний дуу цуурайлна Урин салхины аясаар алтан аялгуу түгж, Уудам цэлмэг тэнгэрт энх амгалан дуурьсана. Ой хээрийн жим халуун дотноор угтаж, аян замыг тань ерөөн, мөрөөдөл юугий тань түшнэ Олон бээрийн тэртээ тэнгис далай яруухнаар Алс хэтийг дуудан миний л хамт дуулна. Хавартаа анхилуун цэцэгс уул талаар алаглана. Зундаа амтат мөрөөдөлд умбан голио царцаа царгина. Намартаа шаргал навчис цонх хээлэн шаргина. Өвөлдөө халуун галын дөл омог төгөлдөр цоролзоно. Эргэх дөрвөн улиралд зүрхэнд минь цэцэг дэлбээлнэ, Энэ дэлхийн хаа ч очсон үүлс хөвсөлзөн мэндэлнэ, анд олон нөхөд зүрх сэтгэлийг хөгжөөн тэтгэнэ, амьтад болон шувууд дотны найзууд мэт ижилсэнэ! Хавирган сар мэт пийпаа хөгжмийг тоглонхон халуун сайхан аялгуугаа эгшиглүүлнэ. Хайрын дуунд сэтгэл хөхин баясч, хайлган зүрх хөгжмийн хэмээр хөглөгдөнө. Тра ла ла фа ла Фа ла ла тра ла Тра ла ла фа ла Фа ла ла тра ла”. Санаанд илхэн зун (Ха Нхо) “Тээр жилийн зуны эхэн сарыг чи санана уу? Нэл улаан цэцэгтэй эрхэмсэг мод тэнгэрт цойлж, тэрсхэн чиний залуу насыг санагдуулдаг сан. Нэг ангийнхнаасаа салан одох юутай гунигтай! Баяр хөөртэй ч сална гэхээс сэтгэл нэг л гуниглуун, Бие биесийнхээ үсийг хайрын ягаахан цэцгээр чимнэ! Салахын тоостой мөр зуун өдөр дагана, Санахын гунигтай айлсаж, царцаа нэгтэй царгина. Өгөөмөр их тал, номин цэнхэр усаа зориход, Өргөн гол мөрөн эртний танилаа мяралзан угтав. Шуугин цэлэлзэх усыг завь хөлөглөн туулж, Кассава ургасан тосгон руу ижийдээ би очив. Ахын хөлөг онгоц цэнхэр далай, цагаан элсийг гатлахуй, анхилхан уд мод намс намс найгаж, намуун аялгуу эгшиглүүлнэ. Эгчийн машин харин өгсүүр өөд замнахуй эгнээ уулнаа туссан үүлсийн сүүдэр инээмсэрнэ… Салхи хүүгэж, тоос боссон хотдоо би үлдэж, зуны наран жаргахыг харуулдан, гандаж буй цэцэгсийг тоолно. Зуун өдөр өнгөрч, халуун дотно тэврэлтийг мөрөөсөж, Сургуулийн саравчнаа олуул хөгжилдөх мөчийг хүлээнэ. Хонгор минь, баясал дүүрэн өдрүүдээ, анд сайн найзуудаа, Хүндэт багш нараа, нандин холбоогоо мартуузай. Зүйлийн улаан цэцэгс салхиар нэг эргэлдэн Зүрх сэтгэлд минь сар өдрүүдийн уртад чимээгүйхэн унана… Сургуулийн эзгүй хашаа мэт сэтгэл минь нэг л ханхай, Гуниг дүүрэн зуун өдөр зуун жил мэт урт аа!”. Тэр л Өдөр (Мот Нгай) Тэр нэгэн өдөр хичээлийн чөлөө тааруулж, төрөлх тосгоноо зорин аавыгаа даган хөдөллөө. Танил хуучин автобус замаа хөөн гэлдэрч, Тал хөндий, далан эрээлэн өнгөрлөө. Замын турш тариа будаа ханхийн үнэртэж, Бадран гийх нарны алтан цацраг туяарна. Задгай талбайд алим жимс алаглан ургаж, Байр сууцны улаан дээвэр тунаран үзэгдэнэ. Анхилам зуны салхинд сүүл хийсгэж, алаг нохой автобус даган шогшино. Ал улаан тоос замаар нэг манарч, Алс тэртээд хулсан ой бүүдийнэ... Нас бие гүйцсэн одос үхрийн сүрэг нарийн зам ширтэн зэрэгцэн зогсох нь гайхангуй. Өгөөмөр цэлгэр талаар харц бэлчээн өнгөрөх Өрөвтасын сүрэг нисэн одох нь амирлангуй. Хадаж овоолсон өвсийг чирэхээр хоёр үхэр тэнхээ мэдэн зүтгэлнэ Хүнд ачаатай тэргээ угзарсаар хором мөчийг алгуурхан хорооно. Мөнгөлөг уулын хяраар өнгөрөхөд, Өнгөлөг цэцэгсийн хүрээлэн үзэмж гайхуулна. Мянган зүйлийн цэцэгс өнгө хуарлан тунарахад, Өнийн салхинд үнэр анхилан алаглана! Хөлгийн тавцангаа орхин буухад хөлгүй давлагаа эргээ халин цалгина. Уран дэлбээт сараана сэлүүр зөөлөн илбэхэд Усны болцруут цэцэгс үүгээр түүгээр хөвнө... Ширхийтэл тоормосолж, автобус зогсох бүрийд шинэхэн гадил, бэрсүүт жүрж, Чихэр өвсөнд ороосон амтат жимс тэргүүтнийг Чимээ хадаан худалдаачид наймаалж гарна! Хуурсан самар, жигнэсэн эрдэнэ шиш, хайрсан жигнэмэг, будааны бялуу, наргил модны самар, чихрийн нишингийн шүүс, найртай нутгийн минь үнэрийг янз тансаг болгоно! Тэн даах идэр эрс тэнхээт мөрөөрөө ачаа зөөнө. Найрсаг гийчид эргэн тойрон найр хурим шиг бужигнана. Зорчигч олон бахтай чангаар хөөрөлдөнө, Зорьсон газраа автобус тэмцэн хурдална. Гэнэт тэнгэр хөмөрч, газар өндөлзөх шиг болов, гэнэгүй олон хүмүүс тэрий хадан унав! Аз нүүрээ буруулан автобус дэлбэ үсэрч, Жолоочийн толгой нь тасар татагдав Нэгэн зорчигчийн бие цогцос нь хэдэн хэсэг болж, хөл нь биеэсээ салж, гүүрний тэртээ хөсөр унав! Бие давхар нэг эмэгтэй цусан шалбаагт амь тэмцэн энэлэв. Гэмгүй балчир хоёр хүү Гүнзгий голд живэн живсээр далдрав! Ургамлаа гартаа атгасан Үсэн буурал өтөл настан Түүний сүнс ор сураггүй алга болж Хаашаа явсныг хэн мэдэх вэ?!” Амьд үлдсэн гурван хүний хамт аав минь шархаа даран гэлдэрч, аяны замаа даган урагшлахад асгарах цус нь дусал дуслаар урсана!...”.
